Mobilisatie van lokale en inheemse kennis voor observatie en bestrijding van klimaatverandering

Concept notities

 

Mobiliseren van lokale en inheemse kennis
voor observaties en oplossingen voor klimaatverandering:
Een perspectief van het Caribisch gebied

Een regionale conferentie van deskundigen georganiseerd door UNESCO
27-29 september 2017, Georgetown, Guyana

 

Klimaatverandering vormt een risico voor alle samenlevingen over de hele planeet – desondanks zijn deze risico’s onevenredig verdeeld. De gemeenschappen die het minst bijgedragen hebben tot de versnelde klimaatverandering zijn diegenen die bijzonder bedreigd worden door de gevolgen ervan. Daartoe behoren plattelandsgemeenschappen, inheemse gemeenschappen en de bevolking van kustgebieden en kleine eilandstaten. Inmiddels zijn inheemse en lokale gemeenschappen niet passief gebleven, maar hebben zich aangepast en het hoofd geboden aan de veranderingen die plaatsvinden.

Waarnemingen van vrouwen en mannen uit de gemeenschap kunnen, naast hun kennis betreffende het beheer van hun milieu, een belangrijke bijdrage leveren tot het inzicht in de lokale gevolgen van klimaatverandering en de mogelijke respons. Deze kennis kan ook genderspecifiek zijn, en verschillende en complementaire rollen van vrouwen en mannen weerspiegelen, bijvoorbeeld in het gebruik en beheer van natuurlijke hulpbronnen. Hoewel ongeëvenaarde wijzigingen in het milieu door klimaatverandering verwacht worden, vormen inheemse en lokale kennis en aanpassingsstrategieën mogelijk een fundamentele basis voor gemeenschapsobservatie van verandering en aanpassingsmaatregelen (UNESCO-UNU 2012).

Het vijfde rapport van het Intergouvernementele panel voor klimaatverandering erkent inheemse, lokale, en traditionele kennissystemen en praktijken als een belangrijke bron voor aanpassing aan klimaatverandering (IPCC, 2014). Voor kustgebieden en kleine eilandstaten zijn de bijdragen van lokale en inheemse kennis hoofdzakelijk gebaseerd op onderzoek en literatuur uit de Stille Oceaan, met een tekort aan onderzoek in de overige kleine insulaire regio’s, met inbegrip van het Caribisch Gebied. Desondanks zijn er belangrijke Caribische ervaringen en onderzoek relevant voor evaluatie van klimaatverandering en aanpassing. Deze omvatten lokale en inheemse kennis betreffende de volgende thema’s:

 

Veranderende weerpatronen, verhoogde frequentie en intensiteit van extreme weersverschijnselen, wijzigingen in de distributie en in het gedrag van dieren en planten, en de impact van het stijgen van de zeespiegel, zijn slechts enkele van de manieren waardoor klimaatverandering zich laat aanvoelen. Welke wijzigingen in hum milieu worden waargenomen door inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen? Projecten/initiatieven die streven naar het vastleggen en analyseren van weer- en klimaatvoorspelling door inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen, seizoensgebonden kalenders en waarnemingen van seizoensverschuivingen zijn ook van belang. Presentaties binnen dit thema kunnen ook beschouwen hoe gemeenschappen de impact van extreme weersverschijnselen en rampen, zoals hurricanes, observeren en erop reageren. Ervaringen betreffende rampenbeleid in gemeenschappen bevatten cruciale lessen voor het plannen van de aanpassing.

 

De bestaansmiddelen van vele inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen zijn sterk afhankelijk van hernieuwbare grondstoffen. Globale veranderingen, met inbegrip van klimaatverandering, zetten een hoge druk op deze traditioneel duurzame bestaansmiddelen. Niettemin hebben gemeenschappen hun bestaansmiddelen door de eeuwen heen aangepast aan veranderende omstandigheden. Dit omvat strategieën zoals diversificatie, gebruik van modern technologieën zoals gps, informatie putten uit de wetenschap, and zelfs het nieuw leven inblazen van eeuwenoude duurzame praktijken. Verscheidene factoren kunnen bijdragen tot behoud van veerkracht op het nieveau van de gemeenschap. Duurzame bestaansmiddelen. Versterken van de banden tussen verschillende gemeenschappen door culturele uitwisseling. Bescherming van inheemse talen ten bate van de overdracht van kennis van generatie op generatie. De inclusie van marginale stemmen binnen een inheemse gemeenschap, met inbegrip van vrouwen. Presentaties onder dit thema tonen de link tussen inzicht in het hoe en het waarom van het belang van culturele diversiteit in de bescherming van milieu en klimaat.

 

Aanvullende mitigatiemaatregelen zijn vereist om het risico van ernstige, wijdverbreide en irreversibele impact van klimaatverandering te vermijden. Vele voorstellen tot mitigatie, zoals REDD+, hebben implicaties voor de territoria en grondstoffen van inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen. Verscheidene groeperingen hebben eigen alternatieve koolstof offset initiatieven voorgesteld, gebaseerd op inheemse vormen van beheer van natuurlijke hulpbronnen, en hun zorg uitgesproken betreffende de aangroei van industrie gebaseerd op niet-hernieuwbare energiebronnen. Presentaties onder dit thema zullen concrete case studies voorstellen betreffende lokale, nationale, of regionale initiatieven waarin mitigatie versterkt wordt door inheemse kennis. Dit kan inheemse initiatieven omvatten die bijdragen tot mitigatie en een duurzame levensstijl.

Processen van besluitvorming voor klimaatactie zijn het effectiefst wanneer ze aansprakelijk zijn en ontvankelijk tegenover de getroffen gemeenschappen. Lokale en inheemse kennis biedt een waardevolle bijdrage tot het plannen van adaptatie, ook op nationale schaal. Presentaties onder dit thema zullen formele planning initiatieven op sub-nationale en nationale schaal bespreken, die streven naar inzicht in inheemse kennis binnen gemeenschappen en het versterken ervan.

Bijdragend tot de mobilisatie van inheemse kennis in de Caraïben, organiseert UNESCO een regionale conferentie over inheemse kennis en klimaatverandering. Inheemse gemeenschappen, wetenschappers en overheden worden uitgenodigd voor een transdisciplinaire dialog gericht op een beter inzicht in de rol die inheemse en lokale kennis kan hebben, naast wetenschap, in het observeren en reageren op de impacten van een veranderend klimaat. Eveneens hoe klimaatbeleid, programmas en tools ruimte kunnen creëren voor inheemse en lokale kennis om bij te dragen tot inspanningen om lokale weerbaarheid te versterken.

Het proces van de conferentie en de resultaten zullen ook van belang zijn voor de lopende discussies in de UNFCCC betreffende het operationeel maken van een Local Communities and Indigenous Peoples Platform, voor het delen en uitwisselen van inheemse kennis en ervaringen.

 

Doelstellingen

De doelstellingen van de conferentie zijn:
  • Een regionaal overzicht te leveren van de huidige stand van lokale en inheemse kennis van het milieu in het Caribisch Gebied, met inbegrip van technieken en methodologieën gericht op werken met lokale en inheemse kennis
  • Inzicht verkrijgen in de kernpunten, ervaringen en goede praktijken om inheemse kennis in observatie en actie betreffende klimaatverandering

Datum en locatie

De conferentie zal plaatsvinden op 27-29 september in Georgetown, Guyana
 

Verwachte resultaten

  • Compilatie van case studies uit staten en afhankelijke gebieden in het gehele Caribisch gebied
  • Deelnemers zullen kennis uitwisselen en beraadslagen over de thema’s en karakteristieken binnen het thema van lokale en inheemse kennis in de Caraïben
  • Beleidsrelevante aanbevelingen om naast wetenschap, lokale en inheemse kennis te versterken in beleid- en besluitvorming

Deelnemers

  • Houders van lokale en inheemse kennis en experten; bv. vrouwen en mannen in landbouw, visserij, die koraalriffen benutten, traditionele weersvoorspellers, ouderlingen uit de gemeenschap, etc
  • Experten in lokale en inheemse kennis in de Caraben
  • Weerkundigen, klimaatwetenschappers en andere wetenschappers uit aanverwante sectoren
  • Overheidsspecialisten uit nationale ministeries, adaptatieplanners op sub-nationaal en nationaal vlak, en/of meteorologie departementen, onder meer, die betrokken zijn bij klimaatbeleid of activiteiten uitvoeren met inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen of die deze groepen beïnvloeden
Een wetenschappelijk selectiecomité zal de selectie van deelnemers overzien. Een online ‘oproep tot voorstellen’ zal uitgezonden worden in het engels, frans, spaans en nederlands. Om in te dienen gebruik deze link.
  • Om in te dienen gebruik deze link

Structuur van de conferentie

De workshop zal geleid worden door medevoorzitters en bestaan uit thematoespraken en paneldiscussies. Panel moderatoren zullen uitgenodigd worden met consideratie voor evenwicht tussen mannen en vrouwen en participatie van inheemse gemeenschappen en lokale bevolkingen.
 
Dag 1: 27 september 2017
Sessie 1: Opening
Sessie 2: Thematoespraken
Sessie 3: Panelsessies
 
Dag 2: 28 september 2017
Sessie 4: Panelsessies (cont.)
 
Day 3: 29 September 2017
Sessie 5: Panelsessies (cont.)
Sessie 6: Afsluiting

Partnerships

Partnerschappen voor de conferentie door financiële en in natura steun zijn welkom. Voor meer informatie, gelieve Ms Jen Rubis te contacteren j.rubis [at] unesco [dot] org. 

Oproep tot het indienen van voorstellen

Indien u interesse hebt om deel te nemen als panel spreker voor deze bijeenkomst, kan u uw case study, onderzoek, verhalende beschrijving of getuigenis, die betrekking hebben op een van de vier thema’s..

Presentatoren kunnen gevraagd worden om deel uit te maken van een publicatie.

Reisfondsen zijn beschikbaar voor een deel van de geselecteerde sprekers.

Voorstellen kunnen ingediend worden in het: